Τοποθέτηση εμφυτευμάτων σε θέσεις συγγενώς εκλιπόντων δοντιών

Συγγενώς ελλείποντα δόντια

Η αποκατάσταση των δοντιών με υποδοντία είναι ένα παράδειγμα συνεργασίας στο σχέδιο θεραπείας αλλά και στην κλινική εκτέλεση, που περιλαμβάνει τον ορθοδοντικό, τον προσθετολόγο, και τον χειρουργό.

Η υποδοντία ( έλλειψη ενός ως 5 δοντιών) έχει αναφερθεί ότι ποικίλει με το φύλο, την εθνικότητα, το οικογενειακό ιστορικό, και ορισμένα σύνδρομα. Η συχνότητα εμφάνισης της υποδοντίας (εξαιρουμένων των τρίτων γομφίων) έχει παρατηρηθεί ότι κυμαίνεται από 2 με 10 %, ενώ η ολιγοδοντία (έλλειψη 6 ή περισσότερων δοντιών) έχει αναφερθεί ότι κυμαίνεται μεταξύ 0.07 με 0.2 %. Οι Bergendal και συν. έχουν σημειώσει έναν αριθμό πιθανών ορθοδοντικών και προσθετικών προβλημάτων σε ασθενείς που έχουν ολιγοδοντία:

· Μειωμένη κατακόρυφη και εγκάρσια αύξηση στις φατνιακές αποφύσεις

· Βαθιά δήξη

· Χαμηλό πρόσθιο ύψος

· Φθορά των διατηρημένων κάτω νεογιλών τομέων

· Υπερέκφυση των άνω τομέων

· Γενικά μικρότερα μόνιμα δόντια

· Απορρόφηση της ρίζας των νεογιλών δοντιών ακόμη και αν λείπει ο μόνιμος

· Κίνδυνος μεγάλων διαστημάτων όταν χαθούν τα νεογιλά

· Λάθος θέση των μονίμων

· Πιθανή αγκύλωση και σύγκλειση κάτω από το κανονικό των νεογιλών που επιμένουν να παραμένουν

· Υπερέκφυση των μονίμων

· Δύσκολη θέση των εναπομεινάντων μονίμων

· Πιθανά προβλήματα αγκύρωσης κατά την ορθοδοντική θεραπεία

1. Άνω πλάγιοι τομείς

Η αναφερόμενη συχνότητα της αγένεσης των άνω πλαγίων τομέων κυμαίνεται από 0,95 σε 2,5 % στον γενικό πληθυσμό, έτσι είναι ένα συχνό πρόβλημα στην ορθοδοντική και στην προσθετική. Μπορεί να αντιμετωπιστεί είτε με την αντικατάσταση του κυνόδοντα και το κλείσιμο του ορθοδοντικού χώρου, ή με προσθετική αντικατάσταση του ελλείποντος πλαγίου τομέα. Το κάθε ένα έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του, η καλύτερη επιλογή θα εξαρτηθεί από τις ειδικές κλινικές καταστάσεις και τις προτιμήσεις του ασθενούς. Πριν γίνουν διαθέσιμα τα εμφυτεύματα, αρκετοί συγγραφείς έδιναν έμφαση στα ευνοϊκά αποτελέσματα της ορθοδοντικής αντικατάστασης του κυνόδοντα, η οποία έχει αναφερθεί ότι είναι περισσότερο συνετή περιοδοντικά από τις συμβατικές ακίνητες γέφυρες. Ούτε η αλλαγή του σχήματος των κυνοδόντων ώστε να μοιάζουν με τους πλάγιους τομείς φαίνεται ότι δημιουργεί μακράς διάρκειας κλινικές ή ακτινογραφικές αντιδράσεις όταν εκτελεστούν σωστά. Το 1973 οι McNeil και Joondeph συνέστησε το ορθοδοντικό κλείσιμο του χώρου σε συγκλείσεις όπου απαιτείτο εξαγωγή των μονίμων κάτω και άνοιγμα του ορθοδοντικού χώρου των πλαγίων τομέων σε τάξη Ι που δεν απαιτούσε εξαγωγές των κάτω. Αυτές και άλλες μελέτες, όπως το μέγεθος του δοντιού, το μήκος του χείλους, το χρώμα και η θέση του κυνόδοντα μπορεί να επηρεάσει την απόφαση για ορθοδοντικό άνοιγμα ή κλείσιμο του χώρου του πλαγίου τομέα.

Το εναλλακτικό σχέδιο στο ορθοδοντικό κλείσιμο του χώρου με αντικατάσταση του κυνόδοντα είναι η προσθετική αντικατάσταση. Μελέτες όπως η ηλικία του ασθενούς, η προσθετική κατάσταση των γειτονικών δοντιών, οι υπάρχοντες μαλακοί ιστοί και η κατάσταση του οστού, η αισθητική, οικονομικοί περιορισμοί, και η προτίμηση του ασθενούς όλα αυτά επηρεάζουν την επιλογή της καλύτερης θεραπευτικής προσέγγισης. Οι ακόλουθες εναλλακτικές λύσεις είναι διαθέσιμες στην αντικατάσταση του πλαγίου τομέα:

· Μηχάνημα διατήρησης χώρου ή θεραπεία με μερική οδοντοστοιχία.

· Συμβατική κινητή οδοντοστοιχία ή ακίνητη γέφυρα.

· Ακίνητη γέφυρα κολλημένη με ρητίνη

· Οστεοενσωματούμενα εμφυτεύματα

Στον ασθενή που αναπτύσσεται είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα σχετικό μη επεμβατικό διάστημα πριν μια περισσότερο οριστική αποκατάσταση όπως είναι η συμβατική ακίνητη γέφυρα, ή ένα μονήρες εμφύτευμα αφού η ανάπτυξη έχει σταματήσει.

1. Συγγενώς ελλείποντες πλάγιοι τομείς

Στην περίπτωση των συγγενώς ελλειπόντων πλαγίων άνω, αν σχεδιάζεται αποκατάσταση με εμφυτεύματα, ο ορθοδοντικός, ο προσθετολόγος και ο χειρουργός πρέπει να εκτιμήσει τις ανάγκες της αντίστοιχης περιοχής και να κάνει συστάσεις συμβατές με τους συμφωνημένους στόχους της προσθετικής. Στον ορθοδοντικό ασθενή, ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές για τον σχεδιασμό των εμφυτευμάτων μπορούν να αποβούν χρήσιμες:

1. Σε νεώτερους ασθενείς, η ανατολή του κυνόδοντα στην θέση του πλαγίου τομέα πρέπει να ενθαρρυνθεί ώστε να διεγείρει την ανάπτυξη του οστού. Οι νεογιλοί πλάγιοι και οι κυνόδοντες πρέπει να εξαχθούν για να διευκολύνουν αυτήν την διαδικασία.

2. Στην κατάλληλη ηλικία η ορθοδοντική μετακίνηση του κυνόδοντα σε θέση τάξης Ι πρέπει να εκτελεστεί, με σωστό χώρο μεταξύ κυνόδοντα και κεντρικού τομέα στο επίπεδο της μύλης και της ρίζας.

3. Ο βέλτιστος χώρος για την θέση του πλαγίου εξαρτάται από τις αισθητικές και λειτουργικές απαιτήσεις του ιδανικού εύρους της μύλης, την θέση του άλλου πλάγιου και τις διαστάσεις του εμφυτεύματος και του abutment. Πιο συχνά αυτό απαιτεί ένα ελάχιστο 5.5 mm για στενά εμφυτεύματα και 6.5 mm για κανονικής διαμέτρου τόσο σε επίπεδο μύλης όσος και ρίζας.

4. Οι ρίζες του κυνόδοντα και των κεντρικών τομέων πρέπει να αποκλίνουν ελαφρά. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με αλλαγές στην γωνίωση των brackets.

5. Αλλαγές στην γωνίωση των ριζών των κεντρικών τομέων μπορεί να ανοίξουν το σημείο επαφής.

6. Η γωνίωση των brackets για να ανοίξει ο χώρος μπορεί να εξωθήσει το εγγύς κοπτικό άκρο του κεντρικού τομέα, το οποίο μπορεί να απαιτήσει τώρα ελαφρά εξισορρόπηση. (Εικ. 1-13b και 1-13c)

7. Το περιοδόντιο των γειτονικών δοντιών πρέπει να εκτιμηθεί για αποδεκτή οστική υποστήριξη, ουλοβλεννογόνιο υγεία και αισθητική.

1. Συγγενώς ελλείποντες δεύτεροι προγόμφιοι

Αρκετές μελέτες έχουν προτείνει ότι με εξαίρεση τους τρίτους γομφίους, ο δεύτερος προγόμφιος είναι το περισσότερο συνηθισμένο συγγενώς ελλείπον δόντι και συχνά συνοδεύεται από σύγκλειση κάτω από το κανονικό του διατηρημένου νεογιλού γομφίου. Η παρουσία νεογιλών και μονίμων αναγνωρίζεται ότι είναι σημαντική για την αύξηση και διατήρηση του ύψους του φατνιακού οστού. Η εξασθενημένη ανάπτυξη των εγκάρσιων και κάθετων διαστάσεων του φατνιακού οστού είναι συχνά παρούσες στην υποδοντία. Οι Kurol και Thilander έχουν παρατηρήσει ότι η αγκύλωση και η σύγκλειση κάτω από το κανονικό των νεογιλών γομφίων συχνά συνοδεύονται από συγγενώς ελλείποντες δεύτερους προγομφίους. Η πιθανή κλινική σειρά που συνοδεύεται από σύγκλειση κάτω από το κανονικό για τους νεογιλούς δεύτερους γομφίους κάτω περιλαμβάνει το μειωμένο φατνιακό ύψος, την υπερέκφυση των ανταγωνιστών, την κλίση του πρώτου γομφίου, την καθυστερημένη απορρόφηση της ρίζας των νεογιλών γομφίων και αγκύλωση. Αν η αντικατάσταση με εμφύτευμα των συγγενώς ελλειπόντων κάτω προγομφίων είναι μια πιθανότητα, τότε η έγκαιρη αντιμετώπιση αυτής της περιοχής είναι σημαντική. Οι ακόλουθες οδηγίες μπορεί να αποδειχτούν χρήσιμες:

1. Αφήστε τους νεογιλούς δεύτερους γομφίους να μείνουν στην θέση τους (αν δεν είναι αγκυλωμένοι) για να διατηρηθεί το φατνιακό εύρος και ύψος. Μειώστε το εγγύς άπω εύρος σε περίπου 7.0 mm και (αν είναι κάτω από τη σύγκλειση) κτίστε μασητικά για να αποφευχθεί η υπερέκφυση των ανταγωνιστών

2. Μετακινήστε τους αγκυλωμένους νεογιλούς δεύτερους γομφίους μόλις διαγνωστούν (κάτω από την σύγκλειση, οξύς ήχος επίκρουσης, μειωμένο ύψος οστού στα όρια στην αδαμαντινοοστεινική ένωση του νεογιλού γομφίου)

3. Ενθαρρύνετε την ανατολή του πρώτου προγομφίου στην θέση του δευτέρου προγομφίου για να διεγείρετε την ανάπτυξη της φατνιακής ακρολοφίας. Αν είναι δυνατόν, ορθοδοντικά συμπτύξτε τον πρώτο προγόμφιο στην θέση του δεύτερου προγομφίου και τοποθετήστε εμφύτευμα στην θέση του πρώτου προγομφίου πιθανά προσθίως του γενειακού τρήματος.

Ορθοδοντική και εμφυτεύματα σε απώλεια δοντιών από τραυματισμό ή έγκλειση

Απώλεια δοντιών από τραυματισμό

Ο τραυματισμός στην περιοχή του στόματος μπορεί να συνοδεύεται με άμεση ή καθυστερημένη απώλεια δοντιών και φατνιακού οστού. Βασισμένοι σε έρευνα σε 7707 ασθενείς ηλικίας 6 με 50 ετών, οι Kaste και συν. ανέφεραν ότι το 25 % του πληθυσμού στις ΗΠΑ έχει μαρτυρία τραυματισμού προσθίου και ότι το 0.6 % του πληθυσμού έχει υποστεί απώλεια δοντιού από τραύμα. Οι άνω κεντρικοί τομείς υποφέρουν από την μεγαλύτερη πιθανότητα τραυματισμού. Οι άρρενες εμπλέκονται περισσότερο από τις γυναίκες. Κατά τη παιδική και εφηβική ηλικία, η εμφανής θέση των τομέων τους εκθέτει σε τραυματισμό. Δεν είναι ασυνήθιστο για τους ορθοδοντικούς να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτών των τραυματισμών. Για λειτουργικούς και αισθητικούς λόγους, οι άνω κεντρικοί τομείς αντικαθίστανται καλύτερα με προσθετικές εναλλακτικές λύσεις. Οι αποκαταστάσεις της τραυματικής απώλειας δοντιών με εμφυτεύματα επηρεάζεται από την έκταση της απώλειας φατνιακού οστού, την απορρόφηση του οστού μακράς διάρκειας σε νωδότητα και την δυναμική αύξησης του ασθενή. Ελλείμματα που περιλαμβάνουν το σχήμα και τον όγκο της φατνιακής απόφυσης επηρεάζουν την επιτυχή οστεοενσωμάτωση και την μακράς διάρκειας αγκύρωση ενός εμφυτεύματος. Μειωμένα ποσά κερατινοποιημένου ιστού μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα μια μη ισορροπημένη εμφάνιση των μαλακών ιστών. Η χρήση οστικού μοσχεύματος για αύξηση και διαδικασιών προσθήκης μαλακών ιστών πρέπει να εξεταστεί με τέτοια ελλείμματα φατνιακής ακρολοφίας.

Ο χρόνος της τοποθέτησης του μοσχεύματος και του εμφυτεύματος βασίζεται στην κατάσταση ανάπτυξης του ασθενή και σε παράγοντες που επηρεάζουν την βέλτιστη ενσωμάτωση του οστικού μοσχεύματος. Οι μερικές οδοντοστοιχίες ή τα ορθοδοντικά συγκρατητικά που αντικαθιστούν δόντια μέχρι την οριστική αποκατάσταση με εμφυτεύματα, συνήθως απαιτούν τροποποίηση πάνω από μια περιοχή οστικού μοσχεύματος για να αποφευχθεί η άσκηση πίεσης στην περιοχή. Οι ασθενείς που χάνουν δόντια πριν ή κατά την πορεία μιας ενεργούς ορθοδοντικής θεραπείας πρέπει να έχουν κατάλληλη μελέτη, έτσι ώστε αν η τοποθέτηση του εμφυτεύματος είναι μια επιλογή, η ορθοδοντική ευθυγράμμιση των γειτονικών δοντιών να μπορεί να συμπεριληφθεί στο συνολικό σχέδιο θεραπείας.

Έγκλειστα δόντια μη ανταποκρινόμενα σε χειρουργική αποκάκυψη ή ορθοδοντική μετατόπιση

Tα έγκλειστα δόντια που δεν ανταποκρίνονται στην χειρουργική αποκάλυψη- ορθοδοντική θεραπεία πρέπει να αφαιρεθούν. Η έγκλειση των άνω μονίμων κυνοδόντων συμβαίνει στο 1.5 με 2 % του πληθυσμού και παρατηρείται συνήθως υπερώια και μονόπλευρα. Οι παρειακές εγκλείσεις βρίσκονται στο με 16 % των περιπτώσεων και γενικά θεωρούνται περισσότερο δύσκολο να ευθυγραμμιστούν από εκείνα που βρίσκονται υπερώα. Στους περισσότερους ασθενείς η χειρουργική αποκάλυψη-ορθοδοντική και η ευθυγράμμιση είναι επιτυχής. Ο McSherry έχει προτείνει ότι οι ακόλουθοι παράγοντες επηρεάζουν την πρόγνωση της ορθοδοντικής ευθυγράμμισης των εγκλείστων κυνοδόντων:

• η ηλικία του ασθενούς,
• το μήκος του τόξου,
• η μορφολογία των ριζών και
• η θέση των κυνοδόντων

Όσο περισσότερο ακρορριζικά, οριζόντια και άπω τοποθετημένος είναι ο κυνόδοντας, τόσο φτωχότερη είναι η πρόγνωση. Κάτω από μη ευνοϊκές κλινικές καταστάσεις, η χειρουργική αποκάλυψη-ορθοδοντική ευθυγράμμιση του κυνόδοντα μπορεί να μην είναι ούτε δυνατή ούτε ενδεδειγμένη. Ένας αγκυλωμένος, χωρίς ανατολή κυνόδοντας, σε έναν ενήλικα πρέπει να αφαιρεθεί. Κατά την διάρκεια της ορθοδοντικής επανατοποθέτησης ενός εγκλείστου κυνόδοντα, ή κατά την διάρκεια της φυσικής διαδικασίας ανατολής, οι ρίζες των γειτονικών τομέων μπορεί να καταστραφούν, πιθανά δημιουργώντας την ανάγκη για προσθετική αποκατάσταση. Στην αντιμετώπιση ενός ελλείποντος άνω κυνόδοντα, ο κλινικός πρέπει να καθορίσει αν η προσθετική αντικατάσταση ή το ορθοδοντικό κλείσιμο του διαστήματος είναι περισσότερο κατάλληλο. Άλλες αιτίες της απώλειας δοντιού εντοπίζονται στην παθολογία, την απορρόφηση των ριζών, την περιοδοντική απώλεια οστού, και τις αποτυχίες στην ενδοδοντία και την προσθετική.

Η απουσία ενός ή πολλών δοντιών σε ορθοδοντικούς ασθενείς δεν είναι έτσι ασυνήθης και η συνδυασμένη ορθοδοντική-προσθετική αντιμετώπιση εκείνων των ασθενών απαιτεί μια πειθαρχημένη προσέγγιση.

Ορθοδοντική και εμφυτεύματα. Πρώτη προσέγγιση

Η σύγχρονη ορθοδοντική πράξη μπορεί να περιλαμβάνει την θεραπεία με εμφυτεύματα στους ακόλουθους τομείς:

· Διευκόλυνση της διαδικασίας του σχεδίου θεραπείας για τον ορθοδοντικό ασθενή

· Προσθετική αποκατάσταση ελλειπόντων δοντιών

· Προχειρουργική ορθοδοντική διευθέτηση που θα βελτιώσει την δυνατότητα χρήσης εμφυτευμάτων

· Χρήση ενδοστοματικών εμφυτευμάτων για σταθερή αγκύρωση

Διευλοκύνοντας το σχεδιασμό της ορθοδοντικής θεραπείας

Η επιλογή της αντικατάστασης των ελλειπόντων δοντιών ή δοντιών με διάφορα προβλήματα με μια στεφάνη που στηρίζεται σε εμφύτευμα ή με ακίνητη γέφυρα μπορεί να βοηθήσει τον ορθοδοντικό και τον προσθετολόγο να επιλύσει το δίλημμα στο σχέδιο θεραπείας με προγνώσιμα ευνοϊκά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, η μονόπλευρη συγγενής έλλειψη δοντιού, όπως του άνω πλαγίου τομέα ή του κάτω 2ου προγομφίου σε μια διαφορετικά σύγκλειση τάξης Ι, μπορεί να αντιμετωπιστεί περισσότερο επιτυχημένα με το ορθοδοντικό άνοιγμα του διαστήματος και τοποθέτηση εμφυτεύματος απ’ότι με το κλείσιμο του διαστήματος, συμβατική προσθετική με στεφάνη και γέφυρα, ή λιγότερο κατάλληλα με πρόσθετες εξαγωγές.

Το σχέδιο θεραπείας διευκολύνεται περαιτέρω στην συνδυασμένη προσθετική-ορθοδοντική αντιμετώπιση όταν τα προβλεπόμενα προβλήματα αγκύρωσης λύνονται με την χρήση εμφυτευμάτων σαν σημεία αγκύρωσης και αργότερα σαν προσθετικά abutments για την αντικατάσταση δοντιών. Η δυνατότητα για ορθοδοντική αγκύρωση σε καταστάσεις όπου η αγκύρωση είναι περιορισμένη επεκτείνει τις δυνατότητες θεραπείας σε ασθενείς και τις βιομηχανικές δυνατότητες για τους κλινικούς.

Η κλινική εφαρμογή των εμφυτευμάτων για ορθοδοντική αγκύρωση απαιτεί οι ορθοδοντικοί και προσθετικοί στόχοι να οριστούν με ακρίβεια πριν την έναρξη της θεραπείας. Η χρήση οστεοενσωματούμενων εμφυτευμάτων για την αντικατάσταση των δοντιών και την ορθοδοντική αγκύρωση είναι μια συνεργασία της θεραπείας με την διαδικασία του σχεδιασμού και μπορεί να προσφέρει εναλλακτικές λύσεις σε προβληματικούς ασθενείς.

Ορθοδοντική διευθέτηση πριν την προσθετική αποκατάσταση για καλύτερη χρήση των εμφυτευμάτων

Αν και ο αριθμός των ενήλικων ασθενών αυξάνει, οι περισσότεροι από αυτούς που ζητούν ορθοδοντική θεραπεία είναι έφηβοι. Δεν είναι ασυνήθιστο τόσο για τους νέους όσο και τους ενήλικες ορθοδοντικούς ασθενείς να παρουσιαστούν με ελλείποντα δόντια που απαιτούν αντικατάσταση.

Καταστάσεις που σχετίζονται με την υποδοντία και σε μικρότερη έκταση με την απώλεια δοντιών από άλλες αιτίες, σπάνια ευνοούν την θεραπεία με εμφυτεύματα, επειδή καθώς τα γειτονικά δόντια μετατοπίζονται, περιστρέφονται, γέρνουν, ή υποανατείλουν, προκαλώντας μειωμένη κατακόρυφη διάσταση, φτωχά διαστήματα και δόντια σε αντιαισθητική θέση. Η προκαταρκτική ορθοδοντική θεραπεία είναι συχνά αναγκαία για την επίτευξη των προσθετικών και συγκλεισιακών στόχων.

Εντούτοις, ένας ασθενής που το πρόβλημά του είναι περισσότερο περίπλοκο θα απαιτήσει λεπτομερή ορθοδοντικά και προσθετικά διαγνωστικά κερώματα και καλή επικοινωνία μεταξύ των μελών της ομάδας εμφυτευμάτων.

Είναι επαρκής η εκτίμηση και ο σχεδιασμός της θεραπείας για την τοποθέτηση του εμφυτεύματος από τον προσθετολόγο, τον χειρουργό και τον ορθοδοντικό;

Επιπροσθέτως της προτίμησης του ασθενούς, η ομάδα των εμφυτευμάτων πρέπει να επιβεβαιώσει ότι η θεραπεία με εμφυτεύματα είναι ενδεδειγμένη και ότι καταστάσεις που περιορίζουν τα άριστα αποτελέσματα αντιμετωπίζονται. Ο προσθετολόγος πρέπει να προσδιορίσει τα κλινικά προβλήματα που εμπλέκονται στην απόκτηση ευνοϊκού αισθητικού και λειτουργικού αποτελέσματος. Οι ανατομική αναλογία και η συμμετρία της πρόσθιας οδοντοφυΐας και η σχέση της με αισθητικές αναφορές όπως η γραμμή που ενώνει τις μεσοδόντιες θηλές, η μέση γραμμή και τα χείλη είναι σημαντικά. Η κατάσταση πλημμελών στεφανών, αποκαταστάσεων, ή ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών πρέπει να εκτιμάται μαζί με την φύση της σύγκλεισης. Γενικά, το συνολικό επανορθωτικό και προσθετικό σχέδιο πρέπει να διατυπωθεί από την οπτική γωνία των ορθοδοντικών και χειρουργικών στόχων. Ο χειρουργός έχει την υπευθυνότητα της εκτίμησης της θέσης των εμφυτευμάτων και των μαλακών ιστών, του οστικού και οδοντικού περιβάλλοντος που είναι σχετικό με την προτεινόμενη θεραπεία με εμφυτεύματα. Το σχήμα της ακρολοφίας, και ο όγκος του οστού όπως επίσης και ο προτεινόμενος χώρος που είναι διαθέσιμος για την προσαρμογή των εμφυτευμάτων και των εξαρτημάτων της αποκατάστασης είναι κρίσιμα στον καθορισμό της χειρουργικής τοποθέτησης ενός εμφυτεύματος και ουσιαστικά της ποιότητας της προσθετικής έκβασης. Οι μαλακοί ιστοί και οι διαδικασίες με οστικά μοσχεύματα πρέπει να βεβαιωθούν πριν την θεραπεία. Προβλήματα με την γωνίωση των ριζών των γειτονικών δοντιών πρέπει να προσδιοριστούν τόσο από τον χειρουργό όσο και από τον ορθοδοντικό και ο καθένας πρέπει να έχει μια ξεκάθαρη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν το αριθμό και την θέση των εμφυτευμάτων που θα τοποθετηθούν.

Παίζει ρόλο η ανάπτυξη του ασθενή;

Συνοπτικά, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις ανοδοντίας ή εξωδερμικής δυσπλασίας είναι ενδεδειγμένο συνήθως να περιμένουμε μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη πριν τοποθετήσουμε εμφυτεύματα. Η διατήρηση χώρου και η ευθυγράμμιση των ριζών είναι σημαντική αν η ορθοδοντική θεραπεία πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.

Ποιες είναι οι απαιτήσεις χώρου για τα εμφυτεύματα;

Εντός του οδοντικού τόξου ο ορθοδοντικός ζητείται να δημιουργήσει τον κατάλληλο εγγύς-άπω και κάθετο χώρο τόσο για τις στεφάνες όσο και για τα επίπεδα των ριζών για να διευκολύνει το σώμα του εμφυτεύματος, το abutment, και τα εξαρτήματα της προσθετικής. Το κάθε σύστημα εμφυτευμάτων έχει ελαφρά διαφορετικές διαστάσεις, έτσι ώστε ο χειρουργός και ο προσθετολόγος πρέπει να συμβουλέψουν τον ορθοδοντικό για ειδικές απαιτήσεις σε χώρους. Σαν γενική κατευθυντήρια γραμμή, χρειάζεται τουλάχιστον 1 mm οστικής υποστήριξης σε κάθε πλευρά του εμφυτεύματος. Για τα στενής διαμέτρου εμφυτεύματα (3.25 με 3.3 mm) ένα ελάχιστο 5.5 mm είναι η συμβουλή, ενώ εμφυτεύματα 3.75 mm διαμέτρου πρέπει να έχουν 6.5 με 7.0 mm χώρου. Είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίσουμε τις διαστάσεις των συνδετικών abutments. Αυτά είναι συνήθως ευρύτερα από τις διαμέτρους των εμφυτευμάτων και μπορεί να παρεμβαίνουν στο ελάχιστο βιολογικό εύρος που είναι αναγκαίο για υγιή μεσοδόντιο μαλακό ιστό. Για να αποφευχθεί η βλάβη των γειτονικών δοντιών ελαφριά ορθοδοντική παρέκκλιση των ριζών είναι επιθυμητή. Λόγω των περιορισμών του χώρου, οι μεμονωμένοι κάτω κεντρικοί τομείς και στις περισσότερες περιπτώσεις οι κάτω πλάγιοι συνήθως δεν αντικαθίστανται με εμφυτεύματα.

Πως αντιμετωπίζεται η σύγκλειση με τα εμφυτεύματα;

Όπως σε όλες τις προσθετικές αποκαταστάσεις, οι αξονικές δυνάμεις είναι προτιμότερες από τις πλάγιες δυνάμεις και οι ομαδικές επαφές συνήθως συστήνονται για να μειωθούν οι δυνάμεις ροπής στα εξαρτήματα των εμφυτευμάτων και να μειωθούν τα μηχανικά προβλήματα.

Ορθοδοντική: 10 απαντήσεις σε ερωτήματα γονέων

 

1. «Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται να επισκεφθεί ορθοδοντικό;»
Αν και η διάγνωση γίνεται σίγουρα και με ακρίβεια από ορθοδοντικό, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που μπορούν να σας κινητοποιήσουν :

• Ένα πρώτο σημάδι είναι εάν τα μπροστινά δόντια (της άνω και κάτω γνάθου) του παιδιού δεν είναι ίσια, καθώς αυτό μαρτυρεί πιθανόν ότι δεν υπάρχει επαρκής χώρος στο οδοντικό τόξο (γεγονός που συνδέεται με διάφορες αιτίες).
• Δεύτερο σημάδι είναι η καθυστέρηση της ανατολής των μόνιμων δοντιών, η οποία μπορεί να οφείλεται στην ύπαρξη υπεράριθμων ή ατελών δοντιών μέσα στη γνάθο.
• Άλλη περίπτωση που μπορεί να σας κρούσει …έγκαιρα μάλιστα… τον κώδωνα του κινδύνου είναι τα «πεταχτά» δόντια (πρόσθια χασμοδοντία, κατά την επιστημονική ονομασία). Αυτή η κατάσταση προκύπτει συνήθως από τον έντονο θηλασμό του δακτύλου, την υπερβολική χρήση της πιπίλας και του μπιμπερό, ενώ συχνά η κατάσταση περιπλέκεται με την παρεμβολή της γλώσσας, που συνηθίζουν πολλά παιδιά.
• Τέλος, στον ορθοδοντικό μπορεί να σας οδηγήσει ο τρόπος που αναπνέει το παιδί και ιδίως η στοματική αναπνοή. Η στοματική αναπνοή σημαίνει ότι για κάποιο λόγο (π.χ. κρεατάκια ή υπερμεγέθεις αμυγδαλές) παρεμποδίζεται η αναπνοή από τη μύτη. Συνήθως, το παιδί που έχει τέτοιο πρόβλημα, άρα και προδιάθεση για ορθοδοντικά προβλήματα, ροχαλίζει όταν κοιμάται (έτσι οι γονείς έχουν σαφή ένδειξη για το πρόβλημα). Επίσης, το πρόσωπο ενός παιδιού που αναπνέει για καιρό από το στόμα παίρνει τα χαρακτηριστικά του λεγόμενου «αδενοειδούς προσωπείου», δηλαδή ανασηκωμένη, «γαλλική» μύτη, κοντό άνω χείλος που δεν έρχεται σε επαφή με το κάτω, το δε στόμα παραμένει συνέχεια μισάνοιχτο.

2. «Με ποια κριτήρια θα καταλήξω σε ποιον ειδικό θα απευθυνθώ;»
Καταρχάς, παίρνουμε ως δεδομένο ότι το παιδί παρακολουθείται ήδη από την πρώιμη παιδική ηλικία από οδοντίατρο ή παιδοδοντίατρο. Αυτό είναι απαραίτητο ώστε να προλαμβάνονται τυχόν προβλήματα στην ανάπτυξη της μόνιμης οδοντοφυΐας του αλλά και να γίνονται οι κατάλληλες υποδείξεις προς το παιδί για τον τρόπο που πρέπει να φροντίζει τα δόντια του (όπως και προς τους γονείς, οι οποίοι έχουν και την κύρια ευθύνη για την καλή στοματική υγιεινή του παιδιού). Εάν, λοιπόν, το παιδί σας παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα από οδοντίατρο, το πιθανότερο είναι ο ειδικός να διαπιστώσει από νωρίς την ύπαρξη προβλημάτων στην ανάπτυξη της οδοντοστοιχίας του και να σας υποδείξει να επισκεφθείτε ορθοδοντικό. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η επιλογή είναι δική σας. Κριτήριό σας μπορεί να είναι η επιστημονική κατάρτιση του ορθοδοντικού, οι συστάσεις που έχετε από συγγενικά ή φιλικά σας πρόσωπα, η αμοιβή του κ.ά.

\

 

3. «Υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία κατά την οποία πρέπει να επέμβει ο ορθοδοντικός;»
Η κατάλληλη χρονική περίοδος για να γίνει τουλάχιστον ένας ορθοδοντικός έλεγχος είναι όταν το παιδί βρίσκεται περίπου στην ηλικία των 7 ετών. Τότε ο ειδικός μπορεί να διαγνώσει προβλήματα στην ανάπτυξη των γνάθων ή των δοντιών προτού αυτά ανατείλουν, ώστε να παρέμβει κατάλληλα. Ακόμη κι αν τα δόντια σας δίνουν την εντύπωση ότι είναι ίσια, δεν αποκλείεται ο ορθοδοντικός να ανακαλύψει κάποιο πρόβλημα που δεν είναι εμφανές. Σε περίπτωση που αυτό διαπιστωθεί, δεν είναι βέβαιο ότι ο ορθοδοντικός θα συστήσει άμεση θεραπεία. Είναι πιθανό ο γιατρός να ακολουθήσει την τακτική της αναμονής, εξετάζοντας σε τακτά χρονικά διαστήματα το παιδί, μέχρι να κρίνει ότι έφτασε η κατάλληλη στιγμή να παρέμβει. Σε άλλες, πάλι, περιπτώσεις είναι αναγκαίο να ξεκινήσει η θεραπεία σχετικά νωρίς (συνήθως όταν πρέπει να χρησιμοποιούνται μηχανισμοί με σκοπό την καθοδήγηση των οστών του προσώπου, ώστε να δημιουργηθούν οι καλύτερες συνθήκες για την ανατολή των μόνιμων δοντιών).

4. «Πόσο θα διαρκέσει η θεραπεία/ αντιμετώπιση του προβλήματος;»
Η διάρκεια της θεραπείας κυμαίνεται από 1,5-2 χρόνια και φτάνει έως και τα 4 (εξαρτάται από το είδος του προβλήματος αλλά και από το στάδιο στο οποίο ξεκινά η θεραπεία). Συνήθως, για τα σκελετικά προβλήματα που έχουν σχέση με τη διαμόρφωση της άνω και κάτω γνάθου απαιτείται περισσότερος χρόνος για τη θεραπεία. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το μακροχρόνιο της αντιμετώπισης δεν πρέπει να φοβίζει ούτε και να αποτρέπει (εξάλλου, μεσολαβούν και διαστήματα παύσης). Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει και 1 επιπλέον χρόνο κατά τον οποίο γίνεται έλεγχος διατήρησης του αποτελέσματος, η επαφή του παιδιού με τον ορθοδοντικό δεν πρέπει να σταματά, εφόσον το παιδί αναπτύσσεται. Μέχρι να συμπληρώσει τα 18 χρόνια, το παιδί θα πρέπει να επισκέπτεται τον ορθοδοντικό μία φορά το χρόνο.

5. «Πόσο θα κοστίσει;»
Το κόστος της θεραπείας κυμαίνεται ανάλογα με το μέγεθος του προβλήματος και το χρόνο που απαιτείται για τη διόρθωσή του. Σίγουρα, όμως, δεν είναι απαγορευτικό, καθώς την τελευταία 20ετία η ορθοδοντική θεραπεία έχει επεκταθεί σε μεγάλα στρώματα του πληθυσμού. Σε αρκετές, μάλιστα, περιπτώσεις καλύπτεται σημαντικά από τον ασφαλιστικό φορέα των γονιών.

6. «Τι προκαλεί τα ορθοδοντικά προβλήματα;»
Τα περισσότερα ορθοδοντικά προβλήματα είναι κληρονομικά. Χαρακτηριστικές κληρονομικές ανωμαλίες στο σχηματισμό της οδοντοστοιχίας είναι ο συνωστισμός των δοντιών ή το διάστημα (κενό) ανάμεσά τους, τα υπεράριθμα ή συγγενή ελλείποντα δόντια, η οριζόντια πρόταξή τους («πεταχτά» δόντια) καθώς και διάφορα άλλα προβλήματα στην ανάπτυξη των γνάθων. Μερικά από αυτά είναι επίκτητα, αναπτύσσονται, δηλαδή, εξωγενώς με το πέρασμα του χρόνου και μπορεί να προκαλούνται από το πιπίλισμα των δακτύλων, οδοντικές ασθένειες, πρόωρη απώλεια νεογιλών ή και μόνιμων δοντιών, κακή στοματική υγιεινή ή διατροφή, ατυχήματα ή διάφορα ιατρικά προβλήματα. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι, ανεξάρτητα από την αιτία, τις περισσότερες φορές ένας ορθοδοντικός είναι ικανός να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με επιτυχία.

7. «Είναι επώδυνη η θεραπεία για το παιδί;»
Συνήθως, όχι. Απαιτεί, ωστόσο, μια μορφή πειθαρχίας και υπευθυνότητας από πλευράς του παιδιού ως προς τη χρήση και εφαρμογή των μηχανισμών, τη διατήρησή τους στο στόμα καθώς και τη στοματική υγιεινή.

 

 

8. «Πώς θα πείσω το παιδί μου να υποστεί τη θεραπεία;»
Σίγουρα δεν πρόκειται για το πιο εύκολο πράγμα, αλλά είναι αναγκαίο να προετοιμάσετε το παιδί σχετικά με την επίσκεψη στον ορθοδοντικό και το ενδεχόμενο τοποθέτησης ορθοδοντικής συσκευής. Οποιαδήποτε παρέμβαση στη φυσική εμφάνιση του προσώπου ενός παιδιού, όπως η τοποθέτηση μιας συσκευής που θα είναι ορατή για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να είναι τραυματική για την ψυχολογική κατάστασή του. Επιπλέον, το παιδί μπορεί να αισθανθεί ελαφρύ πόνο στις γνάθους ύστερα από κάποια επίσκεψη ή να του επιβληθεί η εξαγωγή ορισμένων δοντιών προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για την ευθυγράμμιση των υπολοίπων. Για όλα αυτά το παιδί πρέπει να είναι ενήμερο, οπότε το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να συζητήσετε αναλυτικά και ειλικρινά μαζί του, προτού ξεκινήσει οποιαδήποτε ορθοδοντική παρέμβαση.

9. «Πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένοι κανόνες υγιεινής κατά τη διάρκεια της ορθοδοντικής θεραπείας;»
Όταν κάποιο παιδί βάλει σιδεράκια, πρέπει πράγματι να τηρεί κάποιους κανόνες στοματικής υγιεινής, διότι από αυτούς εξαρτάται η επιτυχία της ορθοδοντικής θεραπείας. Το πλύσιμο των δοντιών (τουλάχιστον 4 φορές την ημέρα) και ο καθαρισμός με το νήμα είναι δύο ενέργειες που δεν πρέπει να παραλείπονται. Και τούτο διότι, εάν στα δόντια και γύρω από τα αγκύλια (σιδεράκια) παγιδευτούν υπολείμματα φαγητού …συνεπώς και οδοντική πλάκα…, τότε προκαλείται ερεθισμός των ούλων, κακοσμία του στόματος, κοιλότητες στα δόντια καθώς και μόνιμα σημάδια επάνω τους. Εάν, βέβαια, το βούρτσισμα δεν μπορεί να γίνεται ύστερα από κάθε γεύμα, τότε είναι απαραίτητο το καλό πλύσιμο με νερό. Βασικό για τον καλό καθαρισμό των δοντιών είναι, επίσης, να διατηρείται η οδοντόβουρτσα σε καλή κατάσταση (τα αγκύλια φθείρουν γρήγορα την οδοντόβουρτσα, γι’ αυτό πρέπει να αντικαθίσταται συχνά). Με προσοχή πρέπει να γίνεται και ο καθαρισμός με οδοντικό νήμα. Εάν το παιδί τηρεί αυτούς τους κανόνες, έχει εξασφαλίσει την υγεία των δοντιών του μετά την ολοκλήρωση της ορθοδοντικής θεραπείας.

10. «Είναι διαφορετικά τα σιδεράκια που χρησιμοποιούνται σήμερα;»
Σήμερα τα παιδιά έχουν σίγουρα περισσότερους λόγους για να βάλουν σιδεράκια, καθώς στην εποχή μας έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα υλικά, το σχήμα και το μέγεθος των κινητών ή ακίνητων μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των ορθοδοντικών προβλημάτων. Όσον αφορά στους κινητούς (δηλαδή τα σιδεράκια), διατίθενται πλέον σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων, ακρυλικά και διαφανή, όπως και υποαλλεργικά. Αλλά και οι ακίνητοι μηχανισμοί έχουν σήμερα μεγαλύτερη ικανότητα συγκράτησης και μικρότερο μέγεθος. Επίσης, μπορεί να είναι και διαφανείς. Πάντως, έχουν καταβληθεί μεγάλες προσπάθειες, ώστε να είναι όσο πιο διακριτικοί γίνεται αλλά και να συντελούν στην ανώδυνη και σύντομη θεραπεία.